Nieuws

Nieuwsbrieven

In het kader van het project Zuiver-Water wordt een nieuwsbrief uitgebracht. Klik op het nummer van de editie om de nieuwsbrief in te zien.
Nummer 1 - november 2001
Nummer 2 - maart 2002
Nummer 3 - juli 2002
Nummer 4 - mei 2003
Nummer 5 - juli 2004
Nummer 6 - mei 2005
Nummer 7 - augustus 2006
Nummer 8 - december 2007
Nummer 9 - oktober 2008
Nummer 10 - oktober 2009

Wilt u voortaan de nieuwsbrief in de brievenbus krijgen? Ga naar de infopagina

08-2010 Vruchtrot bij proef residu-vrij fruit
Bij een proefproject om te komen tot residu-vrije appels en peren is bij de bewaarproef veel vruchtrot geconstateerd. Dat staat in de Nieuwsbrief Fruit van juli 2010. Het residuvraagstuk kwam ook aan bod bij de startbijeenkomst in Hedel, waarvan een verslag in de nieuwsflits is te vinden.
Lees meer in Nieuwsflits Fruitteelt


07-2010 Opbrengstderving door onkruidbestrijding
Onkruidbestrijding heeft dit voorjaar gezorgd voor een remming in de grasopbrengst, tot wel dertig procent, meldt CLM in de Nieuwsflits Rundveehouderij van juli. CLM raadt aan om zoveel mogelijk pleksgewijs te bespuiten in plaats van een volveldbespuiting.
Lees meer in Nieuwsflits Rundveehouderij

11-2009 Weinig verandering in verontreiniging Afgedamde Maas
De maatregelen die genomen zijn in het kader van Zuiver Water in de Bommelerwaard hebben nog niet geleid tot een afname van bestrijdingsmiddelen in de Afgedamde Maas, blijkt uit metingen in 2008.
Lees meer in Nieuwsbrief 10

11-2009 ‘Verandering zal meer vanuit de sectoren zelf moeten komen’
Dunea trekt zich langzaam terug als grootste geldschieter van het project Zuiver Water in de Bommelerwaard. Andere partijen, zoals het waterschap,nemen die taak over, al is het op een bescheidener schaal. Verandering zal vooral van telers zelf moeten komen.
Lees meer in Nieuwsbrief 10

10-2009 Nieuwsbrief Zuiver Water in de Bommelerwaard nr 10
In de nieuwsbrief van oktober 2009 aandacht voor de ontwikkeling van de waterkwaliteit en een vooruitblik naar de komende jaren. Verder weer diverse succesvolle projecten: gebruik vsn schimmels tegen schimmels, residuvrij fruit en bespuiting met behulp van GPS.
Lees meer

09-2009 Nieuwflits Fruitteelt juni 2009
In de nieuwsflits Fruitteelt van september onder andere aandacht voor een experiment met aanpassing van de rijsnelheid bij bespuiting en de residu-analyse van augustus.
Lees meer

07-2009 Rundveehouders aan de slag met rode vloeistof
Deelnemers aan de bijeenkomst Rundveehouderij op 13 juli kregen van Dunea (voorheen Duinwaterbedrijf Zuid-Holland) een fles rode kleurstof aangeboden. Door de kleurstof toe te voegen aan de rugspuit wordt voorkomen dat een onkruid gemist wordt of dat het onkruid een dubbele bespuiting krijgt. Meer hierover in de Nieuwsflits Rundveehouderij van juli 09.

06-2009 Nieuwflits Glastuinbouw juni 2009
In de nieuwsflits Fruitteelt van juni veel aandacht voor de gebruikerscijfers en de monitoringscijfers. Maar ook de activiteiten in 2009 komen aan bod, waaronder een proef met trianum.
Lees meer

06-2009 Nieuwflits Fruitteelt juni 2009
In de nieuwsflits Fruitteelt van juni wordt uitgebreid ingegaan op het bezoek van twintig telers aan het fruitteeltbedrijf van Rien en Martien de Klerk. Daarbij kamen onder andere thema's als schurftbestrijding en residuvrijfruit aan bod.
Lees meer

04-2009 Fruittelers Bommelerwaard realiseren 75% reductie in milieubelasting
Fruittelers die deelnemen aan het project ‘Zuiver Water in de Bommelerwaard’ hebben de milieubelasting van het oppervlaktewater in de periode 2005-2008 sterk verminderd. Maatregelen zoals middelenkeuze, aanpak van zwartvruchtrot, Venturidoppen, inzet van kalkmelk en nieuwe spuittechnieken als Wanner- en Tunnelspuit dragen bij aan deze vermindering. Dit blijkt uit een analyse van CLM, DLV Plant en Fruitconsult.
Lees meer

03-2009 Nieuwsflits Glastuinbouw maart 2009
De eerste nieuwsflits van 2009 is uit, met daarin de resultaten van Zuiver Water tot 2008, het belang van bedrijfsregistratie en communicatie en een proef met het middel Trianum.
Lees meer (pdf)

12-2008 Doppentest zorgt voor vernieuwde kijk op spuitwerk fruitteler
Regelmatig de afgifte van de spuitdoppen testen, geeft de fruitteler belangrijk inzicht. Negen fruittelers die deelnemen aan het project ‘Zuiver Water in de Bommelerwaard’ ontdekten dat niet alle spuitdoppen de juiste hoeveelheid middel afgeven omdat ze verstopt of versleten zijn. Na het schoonmaken of vervangen zorgen deze spuitdoppen weer voor een effectieve bespuiting, met minder milieubelasting naar het oppervlaktewater.
Duinwaterbedrijf Zuid-Holland schafte op advies van CLM de doppentester aan in het kader van het project ‘Zuiver Water in de Bommelerwaard’. Lees meer

11-2008 Nieuwsflits Rundveehouderij over maisteelt en Ridderzuring
De nieuwsflits Rundveehoudrij gaat grotendeels in op onkruidbestrijding en de teelt van mais. Ook de nieuwe robot RUUD, die gebruikt wordt bij de vestrijding van Rudderzuring, wordt besproken. Lees meer

08-2008 Veel belangstelling schoffel en nieuwe spuit in mais
Vijfentwintig veehouders en loonwerkers kwamen op 9 juli een kijkje nemen bij bij de gebroeders Westra, waar deskundigen van DLV een toelichting gaven op de gewasgeleide schoffel en een nieuwe spuit met luchtondersteuning. De eerste beperkt het gebruik van bestrijdingsmiddelen, de spuit voorkomt drift naar het oppervlaktewater.
Lees meer in de Nieuwsflits Rundveehouderij van augustus

07-2008 Nieuwsflits Rundveehouderij
In juni is weer een Nieuwsflits Rundveehouderij uitgekomen, een nieuwsbrief over wat deelnemers aan 'Zuiver Water in de Bommelerwaard' in de rundveehouderij doen voor een schoner grond- en oppervlaktewater. In deze nieuwsbrief onder andere de startbijeenkomst bij de bron, recente monitoring, de doppentester en de Cambridge-spuit.
Lees meer

06-2008 'Nieuwe Hollandse Waterlinie bij Zaltbommel wordt niet bedreigd door kassen'
Ter bescherming van de cultuurhistorische karakteristieken van De Nieuwe Hollandse Waterlinie is in 2001 door de minister van VROM met de gemeente Zaltbommel een afspraak gemaakt. Hierbij is een gebied van 40 hectare waar kassen zouden kunnen komen onder Brakel en Poederoijen geblokkeerd. De gemeente heeft het bestemmingsplan hierop aangepast. Onderdeel van de afspraak was dat de geschrapte capaciteit aan kassen elders in de Bommelerwaard zou kunnen worden gecompenseerd. Dat schrijft minister Verburg van LNV op 9 juni aan de Tweede Kamer in reactie op vragen van Ineke van Gent en Wijnand Duyvendak van GroenLinks.
Lees meer

04-2008 Chrysantentelers bezorgd over stikstof- en fosfornormen
Chrysantentelers in de Bommelerwaard maken zich zorgen over de haalbaarheid van de stikstof- en fosfornormen die vanaf 2010 voor hen gaan gelden.
In de Bommelerwaard hebben veel telers te maken met kwelwater en wegzijging tussen de drainage. Daardoor is onduidelijk wat bedrijfseigen en wat 'vreemd' water is. Telers vrezen dat ze zullen worden afgerekend op 'vreemd' water.
Lees meer

03-2008 'Onvoldoende sturing Bommelerwaard'
Bij de herstructurering van de glastuinbouw in de Bommerlerwaard is sprake van onvoldoende sturing en voortgang.
Ook is te weinig inzicht in wat de overheden doen. Dit schrijven LTO noord Glaskracht, de ZLTO, de Gelderse Milieufederatie, de Natuurwacht Bommelerwaard en nog enkele organisaties aan Gedeputeerde Staten van Gelderland, de gemeenten Maasdriel en Zaltbommel en waterschap Rivierenland.
Lees meer

02-2008 De nieuwe Waterkrant is uit
De nieuwe Waterkrant van Duinwaterbedrijf Zuid-Holland is uit, met daarin onder andere een artikel over het project Zuiver Water in de Bommelerwaard. U kunt de Waterkrant hier downloaden (PDF).

01-2008 Glaskracht ziet opening in gebiedsvisie Bommelerwaard
LTO Noord Glaskracht is gematigd positief over de gebiedsvisie op de glastuinbouw in de Bommelerwaard door natuurorganisaties en plaatselijke belangenorganisaties. Deze werkgroep Kassen en Landschap biedt openingen om verder te praten, zegt Henk Kolbach, sectievoorzitter West-Gelderland van LTO Glaskracht. Lees meer

01-2008 Werkgroep wil buffer tegen kassen rond dorpen
Om te voorkomen dat dorpen in de Bommelerwaard geheel door kassen ingesloten worden wil de werkgroep werkgroep Kassen en Landschap buffers rondom enkele dorpen in stellen. Hiervoor dient van enkele percelen de bestemming 'kassen' eraf gehaald te worden en zelfs kassen te worden verplaatst. Dat staat in de visie over de gewenste ontwikkeling van de glastuinbouw en de paddenstoelenteelt in de Bommelerwaard, die de werkggroep vrijdagochtend 25 januari presenteert. Lees meer.

01-2008 Project Kasza stopt
Het project Kassen Zonder Afvalwater (Kasza) in de Noordoostpolder, dat mogelijk een vervolg zou krijgen in de Bommelerwaard, stopt. Volgens LTO Noord Glaskracht bestaat er te weinig draagvlak voor het project. De organisatie geeft daarom geen steun aan de subsidieaanvraag van 500.000 euro bij het Productschap Tuinbouw. Hiermee vervallen ook de financiële toezeggingen van het ministerie van VROM, de provincies Overijssel en Flevoland en de waterschappen.
Bron:Agriholland

12-2007 Doelstellingen dichterbij
De doelstellingen van het project ‘Zuiver Water in de Bommelerwaard’ zijn nog ver weg, maar er zijn inmiddels belangrijke stappen gezet deze dichterbij brengen. Dat concludeert het Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM) in de tussenevaluatie van het project. De bestuurders zullen de komende maanden op basis van dit rapport een besluit nemen over het vervolg van het project.
Lees meer in: Zuiver Water in de Bommelerwaard, Niewsbrief 8.

08-2006 Schoon Water in Brabant
Duinwaterbedrijf Zuid-Holland en Brabant Water zitten in hetzelfde schuitje. Beide waterbedrijven hebben te maken met verontreiniging van hun waterbron door gewasbeschermingsmiddelen. De problematiek komt overeen, maar de aanpak waarvoor ze hebben gekozen, verschilt.

Het project ‘Schoon Water’ van het waterbedrijf Brabant water levert zoveel mogelijk maatwerk aan individuele agrariërs. Na vijf jaar doen er al 352 mee. Het project van Brabant Water is verspreid over zes gebieden. Naast grasland, maïs en fruitteelt kent het gebied ook teelt van bomen, vollegrondsgroente, aardappels en suikerbieten. Zo’n 75% van het areaal van 352 agrariërs is aangesloten bij het project. Iedere agrariër wordt individueel begeleid. Aan het begin van het jaar stelt deze een plan op, daarbij geholpen door een adviseur van DLV. Aan het eind van het jaar wordt het plan geëvalueerd. Brabant Water heeft gekozen voor het aanbieden van verschillende maatregelenpakketten waar agrariërs uit kunnen kiezen en levert daarmee zoveel mogelijk maatwerk. De maatregelen hebben er ondertussen voor gezorgd dat het middelengebruik en milieubelasting met gemiddeld 85% zijn gedaald.

Peter Leendertse van CLM is bekend met zowel ‘Schoon Water’ als ‘Zuiver water in de Bommelerwaard’. Hij ziet als sterk punt van beide projecten dat concrete oplossingen worden aangeboden aan de boeren en tuinders. “De ondernemers kunnen er meteen mee aan de slag. Dit zorgt voor een beweging in de goede richting in het gebied. De resultaten in Brabant laten zien dat er in de Bommelerwaard mogelijkheden zijn om nog meer effect te bereiken. Er is door het project immers een goede basis gecreëerd. Wanneer meer ondernemers deel gaan nemen en nieuwe technieken worden aangeboden is een gelijke daling als in Brabant in middelengebruik en milieubelasting te verwachten.”

04-2006 Pas op de plaats met tuinbouw (Brabants Dagblad, 11/04/06)
Er komt voorlopig geen handtekening van de burgemeester van Zaltbommel onder de samenwerkingsovereenkomst met de Uitvoeringsorganisatie Tuinbouw Bommelerwaard. Gistermiddag besloot het college om pas op de plaats te maken. Lees meer

05-2005 Monitoringsresultaten gewasbeschermingsmiddelen 2004
Op tien locaties in de Bommelerwaard en de Maas (voor én na inlaat van Bommelerwaard-water) heeft Waterschap Rivierenland in 2003 en 2004 monsters genomen. Er is op 140 werkzame stoffen getoetst. Bij het moment van monstername is rekening gehouden met de gebruiksperiode van de gewasbeschermingsmiddelen. De stoffen zijn beoordeeld op het maximaal toelaatbaar risiconiveau (MTR) en op de drinkwaternorm. Het MTR geeft de concentratie van de stof in het milieu aan, waarbij 95% van de levende organismen beschermd is tegen de gevolgen van de stof. De drinkwaternorm geeft de maximaal toegestane concentratie van een stof voor ons drinkwater aan.
In 2004 zijn er van de 140 werkzame stoffen 51 aangetroffen. Vooral carbendazim blijkt de MTR in hoge mate te boven te gaan. De drinkwaternorm wordt regelmatig overschreden door te hoge concentraties herbiciden, fungiciden en insecticiden. Van de herbiciden diuron en simazine is duidelijk dat de stoffen uit de Maas in de Afgedamde Maas komen.
De stoffenmonitoring over 2004 geeft nauwelijks een ander beeld dan over 2003. De plannen en maatregelen hebben helaas dus nog niet tot substantiële resultaten geleid. Wellicht zal de kalkmelk-methode het carbendazimgebruik reduceren. Voor de herbiciden geldt dat duidelijk moet worden wie de overschrijdingen veroorzaakt (gemeenten, particulieren of agrariërs), zodat het gebruik goed kan worden aangepakt. Verder is de verwachting dat biologische bestrijding in alle sectoren voor een reductie zal zorgen.

01-2005 Uitbreiding glastuinbouw
Provinciale Staten van Gelderland hebben ingestemd met een partiele herziening van het streekplan voor glastuinbouw en champignonteelt in de Bommelerwaard. In het plan zijn drie nieuwe concentratiegebieden voor de glastuinbouw en champignonteelt vastgelegd. In totaal is 250 hectare ruimte gefaseerd gererserveerd tot 2015. Tot 1 juli 2007 mag 100 hectare planologisch zijn ontwikkeld of vastgelegd. Als zich in de tussentijd ongewenste ontwikkelingen hebben voorgedaan kunnen de resterende 150 hectare worden heroverwogen.

12-2004 Voortgang projecten
In 2004 is voor de drie sectoren fruitteelt, glastuinbouw en rundveehouderij in meer of mindere mate vooruitgang geboekt in het terugdringen van middelengebruik. Zo worden er op steeds meer hectares mechanische onkruidbestrijding in combinatie met rijenbespuiting toegepast. In de fruitteelt komt er reëel zicht op een alternatief voor bestrijding van vruchtboomkanker. Meer informatie vindt op de pagina's van de deelprojecten.

06-2004 Meten is weten
Vanaf april 2003 zijn in de Bommelerwaard en de Maas metingen uitgevoerd naar het gehalte aan gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater. De monsters zijn getoetst aan:
(1) het Maximaal Toelaatbaar Risiconiveau (MTR). Bij deze concentratie van een bepaalde stof in het milieu, is 95% van de daar levende organismen beschermd tegen de gevolgen van deze stof;
(2) de drinkwaternorm. Deze is norm 0,1 microgram/liter. De drinkwaternorm is soms lager en soms hoger dan het MTR.
In de Maas zijn geen MTR-overschrijdingen aangetroffen. In de Bommelerwaard daarentegen is acht maal een overschrijding van het MTR aangetroffen. Overschrijdingen van de drinkwaternorm zijn vaker aangetroffen, in de Bommelerwaard twintig maal en in de Maas drie maal. Met name herbiciden overschrijden vaak de drinkwaternorm. Uit de cijfers is af te leiden dat voor een aantal gewasbeschermingsmiddelen met name de Bommelerwaard bijdraagt aan de belasting van de Afgedamde Maas; andere stoffen komen vooral uit de Maas.
In de Bommelerwaard is in 2003 voor het eerst gemeten. Het is dus nog niet te zeggen of het water in de Bommelerwaard beter of slechter wordt. Bij de uitslaande gemalen van de Bommelerwaard, in de Afgedamde Maas en in de Maas wordt al wel meerdere jaren gemeten. Hieruit is wel af te leiden dat de waterkwaliteit beter wordt. Er worden steeds minder overschrijdingen van de drinkwaternorm en het MTR aangetroffen. Dit is het gevolg van bewuster omgaan met gewasbeschermingsmiddelen en de strengere toelating door de CTB.
De metingen zullen een vervolg krijgen in 2004 en 2005. Pas dan is wat meer te zeggen over een eventuele verbetering of verslechtering van het oppervlaktewater van de Bommelerwaard.

09-06-2004 GMP: Provincie aan de slag met waterkwaliteit in Bommelerwaard
Het derde Gelders Milieuplan (GMP-3) is in de maak. Met het plan wil de provincie Gelderland een aantal hardnekkige milieuproblemen aanpakken. Een nieuwe benadering is daarvoor nodig. Behoud of herstel van de kwaliteit van de leefomgeving komt centraal te staan, daarbij is de sectorale aanpak van individuele bronnen niet langer toereikend. De maatregelen in dit plan voorzien in het bereiken van de zogeheten basiskwaliteit in 2010. Een van de projecten die genoemd wordt, is gericht op een drastische verbetering van de oppervlaktewaterkwaliteit in de Bommelerwaard. Dat is nodig omdat hier het drinkwater voor Zuid-Holland wordt ingenomen. Het project bestaat uit twee delen met de namen “Gifvrij”en “Glashelder”. Met “Gifvrij” wordt beoogd het beheer van openbaar groen en wegverhardingen door gemeenten volledig gifvrij te maken terwijl met “Glashelder” een herstructurering van de glastuinbouw moet worden bereikt waardoor een reductie van 80% van de uitspoeling van bestrijdingsmiddelen kan worden gerealiseerd.

25-09-2003 Project in De Water
In De Water (magazine voor integraal waterbeheer) is een artikel verschenen over het project Zuiver Water in de Bommelerwaard. Hier volgen enkele passages.
Doordat in de Bommelerwaard de fruittelers, rundveehouders, de tuinders maar ook de gemeenten slimmer met bestrijdingsmiddelen omgaan, hebben de bewoners van onder meer Den Haag een betere bron voor hun drinkwater. De Bommelerwaard slaat zijn polderwater uit op de Afgedamde Maas en dat water wordt naar de duinen tussen Monster en Katwijk gepompt om er drinkwater van te maken. Vandaar.
Op de vraag of het project "werkt" zegt Klaas Rop van het DZH: 'Ik ben een realist. We zitten met veel mensen om de tafel en het is moeilijk om alle kikkers in de kruiwagen te houden. Vooral de provincie en gemeenten hebben hun eigen agenda en belangen. Het waterschap trekt er na de laatste fusie wel wat harder aan. Dit jaar zijn we samen met het waterschap begonnen met het meten van de kwaliteit van het oppervlaktewater in de Bommelerwaard. Ons bedrijf monitort al jaren de waterkwaliteit van het uitgeslagen polderwater.'
Met de tuinders, boeren en fruittelers gaat het gesprek vrij snel over geld. Ze zijn bereid om te betalen voor wat wettelijk verplicht is. Maar wat ze meer doen, willen ze het liefst betaald zien vanuit het project. Rop: 'Zo werkt het natuurlijk niet. Wat wij willen, is samen met betrokkenen methoden ontdekken die tot vermindering van emissie leiden en zichzelf bedruipen. Dan betalen wij in aanleg de kosten van de proeven, de apparatuur, de knowhow, enzovoort. Wij steken zo'n 1,7 miljoen euro in het project.' Per saldo is Rop positief: 'Iedereen is van goede wil en denkt in dezelfde richting. Zonder dit project waren we absoluut verder achterop geraakt.'
Ruud Draak is het met hem eens: 'We zijn absoluut winst aan het boeken in de verschillende uitvoeringsprojecten. Dwang werkt 't niet, het komt aan op elkaar overtuigen, en op consensus. Zoiets kost energie en tijd. En al is het vaak een getouwtrek, iedereen is overtuigd van het nut van het project. Ik heb nog niemand horen zeggen: "Je bent gek, hou er asjeblieft mee op. " En dat ouderwetse spuiten, namelijk veel te veel, dat doet echt niemand meer.'

14-04-2003 Convenanten voor de fruitteelt in 2003
Tijdens de studiegroepbijeenkomst gaf Ruud Draak aan snel aan de slag te willen met de convenanten. De tunnelspuit is een techniek om het gebruik gewasbeschermingsmiddelen in de fruitteelt te doen verminderen. In het kader van Zuiver Water in de Bommelerwaard wil het Duinwaterbedrijf Zuid-Holland deze techniek dan ook stimuleren, en is nu in gesprek met een aantal fruittelers over een bijdrage in de investeringskosten. In juni verschijnt een eerste versie van het convenant met daarin de afspraken tussen teler en Duinwaterbedrijf.

24-03-2003 Praktijkproeven in de planning
Met het voorjaar gaat ook Zuiver water in de Bommelerwaard weer van start. Tijdens de bijeenkomsten van de studiegroep zijn de te plannen demostratieproeven besproken die nu in tegenstelling tot vorig jaar in de drie sectoren plaats zullen vinden. Voor de chrysantenteelt is sprake van een praktijkproef met Mycotal en Nemasys in de bestrijding van aaltjes. Deze gaat in het najaar van start. Onder de fruittelers bestaat belangstelling voor een proef met de tunnelspuit en enkele spuitdemonstraties. Een startdatum volgt. Onder de rundveehouders zal een verdieping plaats vinden op basis van het praktijkproject van vorig jaar met rijenbespuiting in maïs. Het idee is meer zicht op de knelpunten te krijgen en een uitbreiding via betrokkenheid van meer rundveehouders en loonwerkers.

22-10-2002 Mais: minder spuiten kan
Minder middelkosten en meer mais, maar ook meer loonwerk
Het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in maïs kan flink terug. Naast middelbesparing neemt de opbrengst toe. Het voordeel is zo gering dat de praktijk de technieken niet oppakt.
Door cross compliance is het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in maïs gedaald onder 1 kilo werkzame stof per hectare. Daarmee zijn nog niet alle mogelijkheden benut, zo blijkt uit verschillende projecten. Twaalf veehouders in de Bommelerwaard wisten in een project van het Duinwaterbedrijf Zuid-Holland de werkzame stof met 69 procent te reduceren. Door schoffelen gecombineerd met rijenspuit daalde het middelengebruik van 0,81 kilo naar 0,25 kilo werkzame stof per hectare.
Een vergelijkbare variant in een proef van LaMi en Vereniging voor Bedrijfsvoor lichting Utrecht Z.O. kwam nog lager uit, op 0,198 kilo. De variant met gangbare, volveldse bewerking kwam op 0,688 kilo werkzame stof. "Die score is goed, maar je moet ook naar het resultaat kijken. De volvelds-variant was goed schoon, die van de rijenspuit minder", aldus teeltbegeleider Tonnie Oosterhof van DLV-advies. Beter ploegen, zaaien en een nieuwe techniek als gewasgeleide schoffels; er zijn volgens David van der Schans van Praktijkonderzoek Plant en Omgeving wel degelijk mogelijkheden de teelt te optimaliseren. Maar volgens hem blijkt in de praktijk vaak dat het te weinig oplevert. Probleem is namelijk dat mechanische onkruidbestrijding een extra werkgang vergt waardoor de loonwerkkosten met zo'n 50 euro per hectare stijgen. Aan de andere kant verlaagt het de middelkosten met 35 tot 70 euro per hectare.
Projectcoordinator Marcel Vijn van LaMi ziet ook kansen voor de fotosynthesemeter. Die geeft aan hoeveel het onkruid is aangeslagen na bespuiting. Uit LaMi-onderzoek blijkt dat dan met minimaal 28 procent minder herbiciden toe kan. (Bron: de Boerderij)

18-10-2002 Mais minder spuiten
Twaalf veehouders in de Bommelerwaard zijn erin geslaagd het bestrijdingsmiddelengebruik in hun maisteelt met 69% te beperken. Ze deden mee aan een project van Duinwaterbedrijf Zuid-Holland dat in de omgeving van de Bommelerwaard drinkwater inneemt. Het onkruid is vooral mechanisch bestreden.
(Bron: Oogst)

15-10-2002 Gebiedsconvenanten in de Bommelerwaard
Het CLM rapport over gebiedsconventanten in de Bommelerwaard; Boeren en tuinders leveren zuiver water aan de Afgedamde Maas is beschikbaar als pdf-file op de webpagina van het CLM. Te vinden door te gaan naar de site van het CLM.

27-09-2002 Opening Microzeven
Gedeputeerde Leen van der Sar van de Provincie Zuid-Holland heeft op 27 september 2002 de microzeven geopend, een nieuwe zuiveringsstap in het drinkwaterproductieproces van Duinwaterbedrijf Zuid-Holland. Microzeven maken het gebruik van chloor voor transport van rivierwater overbodig.

Duinwaterbedrijf Zuid-Holland neemt water in uit de Afgedamde Maas nabij Poederoijen, op de grens van de provincies Gelderland en Noord-Brabant. Voor het transport van rivierwater naar de voorzuivering in Bergambacht was voorheen chloor bleekloog nodig om te voorkomen dat mosselen, sponzen en dergelijke zich afzetten tegen de wand van de transportleiding. Door het gebruik van chloor ontstaan echter ongewenste chemische verbindingen in een overigens natuurlijk drinkwaterproductieproces.

Microzeven zijn nog niet eerder toegepast om gebruik van chloor overbodig te maken. De zeven zijn zo fijn van structuur dat ze alles wat groter is dan 0,035 mm tegenhouden. Niet alleen is chloor doseren daardoor overbodig geworden, ook de belasting van de voorzuiverende zandfilters in Bergambacht is lager. Doordat minder organisch materiaal wordt aangevoerd, is de capaciteit van de voorzuivering groter en het spoelwater- en energieverbruik lager.

Juist de gedeputeerde van de Provincie Zuid-Holland opent de microzeven omdat in een bestuursovereenkomst tussen de Provincie en Duinwaterbedrijf Zuid-Holland is vastgelegd, aan welke kwaliteitseisen het voorgezuiverde rivierwater moet voldoen om het te mogen infiltreren in de duinen. Zo wordt de duinbodem op lange termijn zo goed mogelijk beschermd. De microzeven dragen hieraan bij, maar het Duinwaterbedrijf bekijkt ook wat er preventief bij de bron kan worden gedaan. Dhr van der Sar, gedeputeerde van de Provincie Zuid-Holland juicht de inzet van brongerichte maatregelen in de Bommelerwaard toe. "Het is een duidelijk voorbeeld van provincieoverschrijdende zorg voor waterkwaliteit, dit moet op termijn leiden tot een nog betere oppervlaktewaterkwaliteit in de Afgedamde Maas. "

De heer Jonker, algemeen directeur van het Duinwaterbedrijf Zuid Holland sprak in zijn welkomstwoord lovend over de microzeven. Het past goed bij het duinwaterbedrijf; "We halen liever iets uit het water dan dat we er iets aan toevoegen." Tevens sprak hij zijn zorg uit over het overschrijden van het gehalte aan bestrijdingsmiddelen. Gedurende een aantal maanden per jaar bevat het water een gehalte aan bestrijdingsmiddelen dat hoger is dan de norm van 0.1 mg per liter. Deze worden er door het drinkwaterbedrijf tijdig uitgehaald zodat aan de eisen voor drinkwater wordt voldaan. De voorkeur wordt echter gegeven aan preventie. Over het preventieproject vindt hij een schaduw hangen, namelijk de toekomstige groei van de glastuinbouw. De heer van der Sar deelt deze zorg. "Als de voorgenomen plannen met de glastuinbouw doorgaan, dan zal het gehalte aan bestrijdingsmiddelen in het water van de Bommelerwaard sterk gaan toenemen, meer nog dan het hele effect van de preventie. Kortom, als die plannen doorgaan, moeten wij de hoop opgeven dat wij ooit nog aan de normen van het Infiltratiebesluit kunnen gaan voldoen. Datzelfde geldt ook voor de MTR-normen die de waterkwaliteitsbeheerders nastreven. Wij hopen dat de provincie Gelderland een wijs besluit gaat nemen en het zover niet zal laten komen."

20-06-2002 Schoon water, maar ook goede maïs

door Philip Johans

Het Duinwaterbedrijf Zuid-Holland heeft de medewerking van boeren, fruittelers en glastuinders in de Bommelerwaard gevraagd om het water voor Zuid-Holland te verbeteren. Een proefproject is dit jaar van start gegaan en belooft een succes te worden.
Gifstoffen die agrariërs gebruiken om hun gewassen te beschermen, maar ook gewone burgers die hun rozen bespuiten en allerlei schadelijke stoffen in de bodem of de riolering laten verdwijnen, zorgen ervoor dat het in de duinen gebrachte infiltratiewater niet voldoet aan de in Europa geldende normen. Het uit de Afgedamde Maas afkomstige water moet dus beter van kwaliteit worden. De provincie Zuid-Holland wil het water eigenlijk niet meer, want het vervuilt de duinen. Het alternatief voor het Duinwaterbedrijf is een alsmaar duurdere installatie om het van steeds weer andere schadelijke stoffen te zuiveren voor het de duinen ingaat.
Onderzocht is dat ongeveer de helft van het uit de Afgedamde Maas ingenomen water afkomstig is van de Bommelerwaard, een mooi afgesloten gebied. De andere helft komt van elders, grotendeels uit België en daar valt weinig eer te behalen. Wim de Gaaij, melkveehouder uit Delwijnen en voorzitter van de Gelderse Land- en Tuinbouworganisatie Zaltbommel: "In België kun je alle middelen vrij kopen die hier al lang zijn verboden".

Minder gifstoffen
Het Duinwaterbedrijf wendde zich dus tot de boeren in de Bommelerwaard. Ruud Steen: "De vraag was: willen jullie met ons werken aan een methode waarbij minder bestrijdingsmiddelen worden gebruikt om een betere waterkwaliteit te bereiken. Het bedrijf kan daar de boeren best een vergoeding voor betalen, want minder kwalijke stoffen betekent minder bewerking van het water, minder dure installaties." Wim de Gaaij is enthousiast: "Ik vind het prachtig dat we als boeren laten zien dat we graag willen meewerken aan een beter milieu en bovendien gaat het natuurlijk ook om onze eigen toekomst en die van onze kinderen".

Maïs
Op ongeveer 100 hectare snijmaïs van een vijftiental melkveeboeren, verspreid in de hele Bommelerwaard, wordt nu een methode van onkruidbestrijding toegepast die veel minder bestrijdingsmiddel kost. Maïs wordt gezaaid in rijen. Tussen elke rij ligt een strook van 75 cm.
In plaats van het hele veld te bespuiten, wordt aan weerszijden van elke strook slechts 12,5 cm bespoten, dus slechts een derde deel. Bovendien houdt men de dosering werkzame stof zo laag mogelijk, zodat de totale besparing ongeveer 75 % is. De rest van de strook is goed schoon te houden met een schoffelmachine. De Gaaij: "De meerkosten en de eventuele minderopbrengsten voor de boeren worden vergoed. Die zitten vooral in aangepaste machines en meer werk. Je kunt minder brede stroken tegelijk bespuiten. Normaal ging het met een breedte van 24 meter tegelijk achter een trekker, bij dit systeem maar met 6." Om eenheid van handelen te verkrijgen wordt gewerkt met één loonbedrijf dat, in opdracht van het Duinwaterbedrijf, wordt geadviseerd door de DLV Adviesgroep, vroeger de voorlichting van het Ministerie van Landbouw, nu geprivatiseerd. Arnoud Bink, adviseur bedrijfsmanagement: "In plaats van volleveldbespuiting is er in de proefvelden nu dus rijenbespuiting. Na diverse aanpassingen, met goede instructies en een bekwame loonwerker lukt dat prima."

Het Duinwaterbedrijf en GLTO hopen dat alle maïs op den duur op deze wijze kan worden behandeld. De Gaaij: "Dit project moet een sneeuwbaleffect krijgen. Ik verwacht dat steeds meer agrariërs mee gaan doen, ook in de andere sectoren met geëigende methodes. Er zijn projecten in studie. Voor de fruitteelt is GLTO-bestuurslid Kees Looyen uit Bruchem contactpersoon en voor de glastuinbouw het raadslid Henk Kolbach uit Poederoijen. De Gaaij: "Ik zie bij mijn collega's een groeiende belangstelling. In de herfst hoop ik hun te kunnen laten zien dat de maïs er met de nieuwe behandeling voortreffelijk bijstaat."

Op 17 april van dit jaar ondertekenden het Duinwaterbedrijf en de GLTO een intentieverklaring, in aanwezigheid van staatssecretaris De Vries. De Gaaij: "We beloofden als GLTO voorlopig de komende tien jaar alle medewerking te zullen geven aan dergelijke projecten. De grote lijn is dat wij als boeren en tuinders onze verantwoordelijkheid nemen en positief werken aan verbetering van het milieu. Met deze projecten doen wij meer dan de wet vraagt." Maar ook De Gaaij eist evenwicht: "Jullie schoon water, maar wij goeie maïs."(Bron: De Toren)

15-06-2002 Concrete maatregelen in project 'Zuiver Water'
In het afgelopen jaar zijn drie studiegroepen in de Bommelerwaard druk bezig geweest met het zoeken naar mogelijkheden om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te verminderen. Dit gebeurt in het kader van het project 'Zuiver Water in de Bommelerwaard', waarin Duinwaterbedrijf Zuid-Holland, Waterschap Rivierenland en Rijkswaterstaat directie Zuid-Holland streven naar het afsluiten van convenanten met boeren en tuinders. In deze convenanten komt te staan wat boeren en tuinders doen en laten om een lagere emissie van gewasbeschermingsmiddelen te bereiken en welke tegenprestaties de drie organisaties daar tegenover zetten. Deze tegenprestaties kunnen bestaan uit advies en voorlichting, kennisontwikkeling en/of financiële compensatie. Uiteindelijk moet dit ertoe leiden dat Duinwaterbedrijf Zuid-Holland zo zuiver mogelijk water uit de Afgedamde Maas in de duinen tussen Monster en Katwijk kan infiltreren. In dit artikel gaan we in op enkele resultaten die in deze studiegroepen zijn bereikt.

In de studieclub fruitteelt zijn veertien fruittelers enthousiast aan de slag gegaan met registratie van het middelengebruik en met het testen van eventuele maatregelen. "We komen er in de groep achter dat het gebruik misschien niet helemaal naar nul kan, maar het kan wel ver terug," aldus een deelnemer van de studieclub. Ook vertelt hij dat er in de club wordt gekeken hoe het gebruik van Roundup kan worden verminderd: "Door het middel Aseptacol toe te voegen, vergroot je de opname van Roundup, daar hebben we dit jaar wat proeven mee gedaan. Daarmee zitten we nog niet op het nulniveau, maar we kunnen het gebruik met gemak zo'n vijftig procent verminderen."

Chrysantentelers zijn in hun studiegroep inmiddels bezig geweest met een aantal experimenten. Het wordt hen steeds duidelijker welke kant het op moet. "Het is voor telers wel even wennen om oude vertrouwde middelen weg te doen, maar er zijn oplossingen voor handen die niet eens duurder zijn", meldt de begeleider van de studiegroep. "Voor de bestrijding van trips kunnen we bijvoorbeeld het schimmelpreparaat Mycotal gebruiken." Daarnaast is de studiegroep druk bezig met de bestrijding van de wortelduizendpoot. De telers gebruiken nu vooral het middel Parathion. Omdat dat middel binnenkort niet meer is toegelaten, wordt naar milieuvriendelijke alternatieven gezocht.

De studiegroep rundveehouderij is vooral bezig met mechanische onkruidbestrijding. Daarvoor is in 2001 een demonstratie georganiseerd. "Je dringt hiermee niet voor honderd procent het middelengebruik terug," vertelt een medewerker van een loonbedrijf, "maar we komen wel een heel eind. We blijven met gemak onder de grens van maximaal 1 kilogram werkzame stof per hectare." Er vindt overleg plaats over een praktijkproef om op 100 hectare maïs mechanische onkruidbestrijding toe te passen. Hiervoor gaat het Duinwaterbedrijf wellicht een convenant afsluiten met de studiegroep rundveehouderij.

Bij dit ene convenant zal het niet blijven, spoedig zal het Duinwaterbedrijf mede namens RWS en het Waterschap samen met de studiegroepen toewerken naar meer convenanten met de boeren en tuinders in de Bommelerwaard.

(Bron: Nieuwsbrief Schoon Water. GLTO project in het Gelders Rivierengebied)

17-04-2002 Organisaties slaan handen ineen voor zuiver water in de Bommelerwaard

Staatssecretaris De Vries en
Gelderse Gedeputeerde H.A.J. Aalderink

In gezelschap van staatssecretaris De Vries van Verkeer en Waterstaat en op uitnodiging van Duinwaterbedrijf Zuid-Holland, Rijkswaterstaat Directie Zuid-Holland en Waterschap Rivierenland, hebben vandaag Provincie Gelderland, Gemeente Maasdriel, Gemeente Zaltbommel, GLTO afdeling Zaltbommel, Platform Maasdriel en Waterbedrijf Gelderland op de Afgedamde Maas de intentieverklaring Zuiver water in de Bommelerwaard getekend. Het doel van de regionale samenwerking is de waterkwaliteit in de Bommelerwaard verder te verbeteren.
Het water uit de Afgedamde Maas is de bron van het drinkwater voor de inwoners van westelijk Zuid-Holland. Gewasbeschermingsmiddelen kunnen echter de kwaliteit van het ingenomen rivierwater bedreigen, waardoor normen kunnen worden overschreden. Deze normen zijn gesteld aan de kwaliteit van het water dat in de duinen wordt geïnfiltreerd. Door de manier van waterzuivering worden dergelijke overschrijdingen tenietgedaan en hebben hierdoor geen directe gevolgen voor de kwaliteit van het drinkwater. Overschrijdingen kunnen wel het voldoen aan de voorwaarden, op basis waarvan drinkwaterbedrijven hun vergunning krijgen verleend voor het infiltreren in duingebieden, bemoeilijken.
Duinwaterbedrijf Zuid-Holland, Rijkswaterstaat Directie Zuid-Holland en Waterschap Rivierenland werken nu al een aantal jaren samen in het project Zuiver water in de Bommelerwaard. Duinwaterbedrijf Zuid-Holland nam het initiatief om met agrarische ondernemers, hun belangenverenigingen en regionale overheden om tafel te gaan zitten om de waterkwaliteit in de Bommelerwaard verder te verbeteren. Dit resulteerde in een intentieverklaring tussen de betrokken regionale partijen.

12-03-2002 Informatiebijeenkomst chrysantentelers
Voor de chrysantentelers wordt binnenkort een informatieavond gehouden over de mogelijkheden van alternatieve bestrijdingsmiddelen van de wortelduizendpoot.
Datum: 21 maart. Plaats: Dorpshuis Gambora, Middelkampseweg 2, Gameren.

05-03-2002 Bijeenkomst over tussenstand project
Op 5 maart heeft Duinwaterbedrijf Zuid-Holland een bijeenkomst georganiseerd om samen met betrokken organisaties de voortgang in het project 'Zuiver Water in de Bommelerwaard' te bespreken. Aan tafel zaten onder meer: Waterschap Rivierenland, CLM, GLTO Zaltbommel, Platform Maasdriel, VEWIN, DLV, Alterra. In het algemeen zijn de meningen over de aanpak van het project positief. Dat geeft een goede basis om enthousiast verder te gaan met de uitvoering van Zuiver Water in de Bommelerwaard.

We geven hier enkele conclusies die naar voren zijn gekomen:
1. De invulling van convenanten (afspraak tussen het Duinwaterbedrijf en boer/tuinder) is een kwestie van maatwerk omdat de agrarische bedrijven veel van elkaar verschillen. Het moet gaan om overzichtelijke afspraken met een inzichtelijk resultaat. Indien er sprake is van compensatie, mag dat ook zijn in de vorm van positieve voorlichting over de bijdrage van boeren en tuinders aan dit milieuprobleem.
2. Het is noodzakelijk dat de gemeenten goed meedoen in het project. Niet alleen om het gebruik van middelen in plantsoenen en sportvelden te verminderen, maar ook omdat dit belangrijk is voor de motivatie van boeren en tuinders. Verwacht mag worden dat iedereen er aan werkt dat er minder residuen van gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater terecht komt, dat geldt zeker voor de overheden. Actie richting gemeenten is gewenst. Hierbij moet ook naar de bedrijventerreinen en particulieren worden gekeken.
3. Agrarische ondernemers willen dat er goed wordt nagedacht over de handhaving van de convenanten. Voor de grote meerderheid van boeren en tuinders zal dit niet nodig zijn, maar een enkeling kan afbreuk doen aan de opzet met de convenanten.

24-01-2002 Zuiver Water in de Bommelerwaard
Zuiver Water in de Bommelerwaard is de naam van een nieuw project van Duinwaterbedrijf Zuid-Holland (DZH) in samenwerking met het Waterschap Rivierenland en Rijkswaterstaat. Het Duinwaterbedrijf wint water ten behoeve van drinkwaterproductie uit de Afgedamde Maas. Hier zitten echter teveel stoffen in die er niet in horen. Zeker met de aanpassing van de drinkwaternormen zal het water in de Afgedamde Maas in de toekomst niet meer voldoen als geschikt water om drinkwater uit te produceren. Daarom wordt nu door het waterbedrijf, het waterschap en waterstaat samen met boeren, tuinders en gemeenten gezocht naar oplossingen om de kwaliteit van het water in 10 jaar tijd op een goed niveau te krijgen. De verontreinigingen in het oppervlaktewater worden veroorzaakt door het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen door rundveehouderij, glastuinbouw, fruitteelt, gemeenten en burgers in het gebied. Door de zakelijke afspraken die met boeren en tuinders in de regio worden afgesloten is het project uniek in Nederland en kan als voorbeeldproject dienen voor andere regio's. Om het project Zuiver Water in de Bommelerwaard te laten slagen is het gewenst dat ook de gemeenten en inwoners van het gebied een bijdrage leveren. De gemeenten Zaltbommel en Maasdriel beraden zich op de maatregelen die zij kunnen treffen. Er wordt nagedacht over onder meer het inzetten van mechanische onkruidbestrijding. Inwoners van de Bommelerwaard kunnen hun steentje bijdragen door het gebruik van milieuonvriendelijke middelen in tuin en volkstuin terug te dringen. (Bron: De Toren)

30-11-2001 Werken aan schoner water in de Afgedamde Maas
Het Duinwaterbedrijf Zuid-Holland (DZH) wint water uit de Afgedamde Maas voor drinkwater voor de gemeente Zuid Holland. Het water kan bezinken in het halfopen spaarbekken en krijgt zo een voorzuivering. Vervolgens wordt het naar de duinen bij Den Haag gepompt waar het geschikt wordt gemaakt als drinkwater. Dit betekent dat het water nog een zuivering krijgt. Klaas Rop van DZH legt uit: "Wij halen jaarlijks tachtig miljoen kubieke meter water uit de Afgedamde Maas. Het kost ongeveer tweehonderd miljoen gulden om dat helemaal te zuiveren en er alle stoffen uit te halen die er niet in mogen zitten." In het water van de Afgedamde Maas zitten te veel stoffen die er niet in horen. Een deel daarvan wordt aangevoerd door de Maas zelf, maar een groot deel is afkomstig uit de Bommelerwaard. Duinwaterbedrijf Zuid-Holland wil samen met Rijkswaterstaat en het Zuiveringsschap Rivierenland, ervoor zorgen dat het bedrijf voldoende schoon water uit de Afgedamde Maas kan halen. DZH kiest ervoor het probleem bij de bron aan te pakken. Daarom willen deze waterbeheerders, samen met de mensen uit de streek, kijken of er afspraken zijn te maken om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen terug te dringen. Hierbij proberen zij in het project 'Zuiver Water in de Bommelerwaard' verder te gaan dan de wettelijke normen. (Bron: Nieuwsbrief nr 1, Zuiver Water in de Bommelerwaard.)

30-11-2001 Minder emissie van middelen met het sluiten van een convenant
Het project 'Zuiver Water in de Bommelerwaard' heeft een heel duidelijk doel: samen met boeren en tuinders werken aan het terugdringen van de emissie van gewasbeschermingsmiddelen en het gebruiken van milieuvriendelijker alternatieven in de agrarische bedrijfsvoering. Dit gaat verder dan de huidige wettelijke normen. De inzet van het project is dus niet om boeren en tuinders te dwingen hun bedrijfsvoering aan te passen. Nee, het gaat om een zakelijke overeenkomst tussen de waterpartijen Duinwaterbedrijf Zuid Holland (DZH), Zuiveringsschap Rivierenland en Rijkswaterstaat enerzijds en de boeren en tuinders anderzijds, waarin de laatsten zorgdragen voor minder emissie van gewasbeschermingsmiddelen. En daar staan dan weer tegenprestaties tegenover. Het project moet uitmonden in het sluiten van convenanten, met daarin de afspraken met de boeren en tuinders over hun inzet en de tegenprestaties van DZH. Die kunnen bijvoorbeeld bestaan uit een financiële vergoeding met een bepaalde looptijd, of een incidentele vergoeding als bijdrage aan een investering. Maar misschien hebben boeren juist wel meer behoefte aan ondersteuning in de vorm van advies of onderzoek. Dit is een kwestie van onderhandelen tussen de zakelijke partners. Klaas Rop van DZH: "Voor ons is deze werkwijze nieuw, maar andere drinkwaterbedrijven hebben al ervaringen opgedaan met soortgelijke convenanten of sets van afspraken. Dus daar kijken we hoe een en ander is te regelen. Het probleem blijft natuurlijk: wat schuift het? Wij hebben er geld voor gereserveerd maar geld is wat ons betreft niet het enige." (Bron: Nieuwsbrief nr 1, Zuiver Water in de Bommelerwaard.)

30-11-2001 Studieclubs en afspraken
Voorlopig richt het project 'Zuiver Water in de Bommelerwaard' zich op drie sectoren; de rundveehouderij, de chrysantenteelt en de fruitteelt. In deze sectoren is de grootste milieuwinst te behalen. Voor elke sector is inmiddels een studieclub van agrarisch ondernemers gestart. De deelname aan deze studieclubs vindt plaats op basis van vrijwilligheid. De studieclubs gaan met Duinwaterbedrijf Zuid Holland (DZH) de gebiedsconvenanten opstellen. Daarin zullen ook afspraken moeten staan over de controle en de openheid over het gebruik van middelen. Onderzoekers van het instituut Alterra zullen nagaan in hoeverre de maatregelen het gewenste effect hebben en hoe de emissie eventueel nog kan worden teruggebracht. Per studieclub is een projectleider van DLV betrokken. (Bron: Nieuwsbrief nr 1, Zuiver Water in de Bommelerwaard.)

15-12-2000 Boeren en tuinders in de Bommelerwaard actief met schoon water
In de Bommelerwaard lopen op dit moment twee projecten gezamenlijk op. Het eerste is het project 'Boeren en tuinders gaan voor SCHOON WATER' met haar verschillende activiteiten. Het tweede is een project 'Zuiver Water uit de Bommelerwaard'. In dit artikel geven we inzicht in de achtergronden van dit tweede project, met name voor de sector fruitteelt.

Op weg naar samenwerken. Beide projecten hebben tot doel om de kwaliteit van het oppervlaktewater te verbeteren. Het project 'Zuiver Water uit de Bommelerwaard' is gestart op initiatief van Duinwaterbedrijf Zuid-Holland. Zij hebben belang bij een goede waterkwaliteit in de Afgedamde Maas. Zij gebruiken het water van de Afgedamde Maas namelijk als 'ruw-water' voor de drinkwaterwinning. Het water wordt bij Brakel uit de Afgedamde Maas gepompt en met een transportleiding naar de duinen in Zuid-Holland getransporteerd. Daar infiltreren ze het 'ruwwater' in de bodem en op grote diepte pompen ze het als drinkwater weer op. Het Duinwaterbedrijf zoekt naar concrete wegen om een 'convenant' te sluiten met de boeren en tuinders in de Bommelerwaard. Zij benadert ook gemeenten omdat in het openbaar groen veel bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Het Duinwaterbedrijf begeleidt het project samen met het Zuiveringschap Rivierenland en Rijkswaterstaat directie Zuid-Holland. Het project wordt uitgevoerd door het Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM), in goede samenwerking met GLTO, DLV; LTO-advies en andere partijen.

Samen zoeken naar mogelijkheden. Het polderwater uit de Bommelerwaard wordt op de Afgedamde Maas geloosd. Dat betekent dat bestrijdingsmiddelen en mineralen uit het polderwater een probleem vormen voor de drinkwaterwinning. In het project wordt samen met boeren en tuinders naar mogelijkheden gezocht om de emissie van vervuilende stoffen te verminderen. We benaderen daarvoor de fruitteelt, de glastuinbouw en de rundveehouderij. Voor de fruitteelt werken we samen met een studiegroep van veertien fruittelers uit de Bommelerwaard. Deze studiegroep 'Schurftbestrijding' wordt door het GLTO- project 'boeren en tuinders gaan voor SCHOON WATER' gefinancierd en begeleid door DLV Fruitteelt. Gezamenlijk maken we een analyse welke middelen worden toegepast (registratie van gebruik) en welke teeltkundige mogelijkheden er zijn om het gebruik en de emissie terug te dringen. We richten ons hoofdzakelijk op de stoffen die door het duinwaterbedrijf als grootste probleemveroorzakers worden aangemerkt. Daarmee brengen we in beeld wat de 'onderhandelingspositie' van de fruittelers is als het Duinwaterbedrijf in een toekomstig convenant afspraken met hen wil maken. Voor de sectoren glastuinbouw en rundveehouderij (maïsteelt) brengen we de 'onderhandelingspositie' op vergelijkbare wijze in beeld. (Bron: Nieuwsbrief Schoon Water)